id: 20000

[J]edynie zaświadczenie przez notarjusza lub sędziego pokoju podpisów wszystkich osób, biorących udział w sądzie polubownym, czyli podpisów tak stron, jakoteż pośredników – nadaje zapisowi na sąd polubowny formę uroczystą, a co zatem idzie – przeistacza ten akt ze zwykłego skryptu na zapis na sąd polubowny w myśl powszechnej zasady – „forma dat dese roi” czyli w przypadkach, gdy prawodawca przy sporządzaniu aktu nakazuje przestrzeganie pewnych form ścisłych – jedynie zachowanie tych form stanowi o bycie samego aktu.

Orzeczenie Sądu Najwyższego

z dnia 27 marca 1922 r.

C 791/21

Zważywszy,

że zgodnie z literalnem brzmieniem artykułów 1369, 1370 i 1374 Ust. post. cyw. – zgoda stron na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd polubowny winna być wyrażona w zapisie na Sąd polubowny (1369); zapis na Sąd polubowny winien być podpisany przez strony, tudzież przez wszystkich wybranych przez nie pośredników, którzy podpisem swym winni stwierdzić zgodę swoją na przyjęcie pośrednictwa (1370), i zapis na Sąd polubowny winien być zaświadczony przez notarjusza lub sędziego pokoju, który oryginał tego zapisu po zaświadczeniu go wydaje pośrednikom a odpisy stronom (1374);

że zgodnie też z przyjętą jurysprudencją, – zapis na Sąd polubowny, nie zgodny z ustanowioną formą, a również i wyrok wydany na mocy takiego zapisu są nieważne i nieobowiązujące strony;

4) że ze stanu sprawy w ustaleniu Sądu Apelacyjnego wynika, że zapis na sąd polubowny z d. 27 lipca 1918 r., został poświadczony przez sędziego pokoju, jedynie co do podpisów samych stron, czyli co do podpisów J. S. i M. S., podpisy zaś 9-ciu pośredników, którzy  wyrokowali w sprawie, wcale nie są poświadczone;

5) że zarzut J. S. co do nieważności sądu polubownego z d. 11 sierpnia 1918 r. z powodu nieważności samego zapisu na sąd polubowny z dnia 27 lipca 1918 r. wobec niezachowania ustawowej formy uroczystej pozostał bez uwzględnienia z tej racji, iż skarżący nie kwestjonował autentyczności podpisów pośredników;

6) że skarżący upatruje obrazę artykułu 1374 Ust. post. cyw. w tem, iż Sąd Apelacyjny rozważał kwestję autentyczności podpisów pośredników zamiast rozważenia autentyczności samego zapisu na sąd polubowny, co do którego skarżący zgłosił swoje zarzuty;

7) że powyższy zarzut jest słuszny, ponieważ – zestawienie artykułów 1369, 1370 i 1374 Ust. post. cyw. nie pozostawia najmniejszej wątpliwości, iż jedynie zaświadczenie przez notarjusza lub sędziego pokoju podpisów wszystkich osób, biorących udział w sądzie polubownym, czyli podpisów tak stron, jakoteż pośredników – nadaje zapisowi na sąd polubowny formę uroczystą, a co zatem idzie – przeistacza ten akt ze zwykłego skryptu na zapis na sąd polubowny w myśl powszechnej zasady – „forma dat dese roi” czyli w przypadkach, gdy prawodawca przy sporządzaniu aktu nakazuje przestrzeganie pewnych form ścisłych – jedynie zachowanie tych form stanowi o bycie samego aktu;

8) że wobec powyższego zaskarżona decyzja Sądu Apelacyjnego Ziem Wschodnich z dnia 23 – 30 maja 1921 r., wyrażająca zdanie odmienne, nie może być utrzymana w swej mocy i ulega uchyleniu;

Źródło: OSP 1921 - 1922 poz. 580